Dołącz do czytelników
Brak wyników

W gabinecie

26 kwietnia 2019

NR 2 (Kwiecień 2019)

Zagrożenia wynikające ze stosowania diety BARF na podstawie własnej praktyki medycznej

0 155

Celem artykułu jest wskazanie problemów i konsekwencji związanych ze stosowaniem surowego mięsa w diecie. Przedstawiono diagnozowanie schorzeń, które są wynikiem takiego sposobu żywienia. W artykule autorzy przedstawili najczęstsze powikłania stosowania diety BARF u pacjentów żywionych tym sposobem na podstawie przypadków spotykanych w klinice. Żywienie sposobem BARF nie powinno być stosowane u zwierząt w fazie wzrostu, gdyż może powodować nieodwracalne zmiany skutkujące cierpieniem i upośledzeniem ruchowym do końca życia. Zwierzęta, które karmione są w ten sposób powinny być pod ścisłą kontrolą świadomego lekarza weterynarii, najlepiej specjalisty w żywieniu psów i kotów. Na prawidłowy rozwój zwierząt ma wpływ odpowiednio zbilansowana dieta, a brak znajomości fizjologii oraz potrzeb zwierząt oraz stosowanie diety BARF przez nieświadomego właściciela może odbić się negatywnie na zdrowiu zwierzęcia.

W ostatnim czasie na fali „powrotu do natury” i naturalnego odżywiania coraz częściej u zwierząt towarzyszących stosowana jest dieta BARF (bone and raw food, biologically appropriate raw food). Stała się ona popularna wśród posiadaczy zwierząt, którzy stali się „wyznawcami” tej metody żywienia. Niestety, często nie idzie za tym w parze znajomość fizjologii oraz dietetyki i potrzeb żywieniowych zwierząt, jak też zagrożeń związanych z tym sposobem żywienia – szczególnie u zwierząt w okresie wzrostu. 

W artykule przedstawiono niektóre niebezpieczeństwa stosowania diety BARF na podstawie przypadków chorobowych powiązanych z tym sposobem odżywiania.

Przypadek 1. 

Właścicielka psów stosuje dietę BARF od kilu lat. Jako świadomy hodowca wykonuje raz do roku kontrolne badania morfologiczne i biochemiczne u wszystkich posiadanych psów (cztery psy rasy whippet). Psy zostały zgłoszone do kontrolnego badania ze względu na utratę masy mięśniowej i postępującą niechęć do ruchu. W związku z brakiem jakichkolwiek objawów klinicznych, z wyjątkiem uogólnionej bolesności mięśni, wykonano badanie biochemiczne krwi (profil geriatryczny Vetlab), które wykazało znaczne podwyższenie wartości CK (kinazy kreatyninowej będącej miernikiem uszkodzenia tkanki mięśniowej). Z wywiadu wynikało, że zwierzęta – pomimo niezmienionego apetytu – traciły masę ciała. Psy nie uległy w ostatnim czasie urazom mechanicznym ani nie wykonywano u nich iniekcji domięśniowych. W związku z powyższym poszerzono diagnostykę o oznaczenie przeciwciał przeciwko pierwotniakom Neospora spp. oraz Toxoplasma. Wyniki badań wykazały znaczne podwyższenie miana przeciwciał zarówno przeciwko Neospora spp., jak i Toxoplasma spp.

Zastosowano leczenie klindamycyną 15 mg/kg m.c. (12,5–25 mg/kg m.c. 2 × dziennie, zalecane dawki) przez 4 tygodnie. Ze względu na długotrwałe utrzymywanie się miana przeciwciał przeciwko wyżej wymienionym pasożytom, do oceny skuteczności leczenia zastosowano oznaczenie białka C-reaktywnego (C-reactive protein – CRP) po 4 tygodniach leczenia. Wynik mieścił się w granicach fizjologicznych. Właścicielka stwierdziła przyrost masy ciała o ok. 2 kg oraz ustąpienie niechęci do ruchu. 

Toksoplazmoza kojarzona jest najczęściej z kotami, a zatem często pomijana w diagnostyce różnicowej zaburzeń motoryki u psów. Coraz częstsze stosowanie w diecie zwierząt surowego mięsa jest dla nich potencjalnym zagrożeniem inwazją tych pasożytów. Tkanka mięśniowa, narządy wewnętrzne oraz mleko mogą być źródłem infestacji dla pacjenta. Do najczęściej wykrywanych w mięsie pierwotniaków należą właśnie Toxoplasma, Neosporoza oraz Sarcocystis spp. Zwykle do zarażenia dochodzi poprzez połknięcie oocyst Toxoplasma lub poprzez zjedzenie tkanek zwierząt (cyst tkankowych pierwotniaka). Należy pamiętać, że toksoplazmoza jest zoonozą. 

Kolejny pierwotniak Neospora caninum także jest istotnym czynnikiem chorobotwórczym u psów. Najczęściej do zakażenia dochodzi u psów polujących lub zwierząt przebywających w kontakcie z bydłem. Odwrotnie niż toksoplazmoza, neosporoza nie ma potencjału zoonotycznego. 
 

Tab. 1. Coroczny bilans zdrowia przed zachorowaniem


Przypadek 2.

Do kliniki zostały skierowane dwa psy rasy whippet tej samej właścicielki co w przypadku 1. w wieku 10 i 8 lat. Przyczyną konsultacji było zwiększone pragnienie, utrata masy ciała oraz u jednego z nich wymioty. Podczas badania klinicznego stwierdzono różowe błony śluzowe, CRP w normie, węzły chłonne dostępne do badania bez zmian, brzuch miękki niebolesny, temperatura ciała bez zmian. Osłuchowo tachykardia ok. 138 bpm, nad polami płucnymi osłuchowo brak zmian. Według relacji właściciela, objawy rozpoczęły się w krótkim czasie po zmianie dostawcy diety BARF, którą psy były żywione od długiego czasu. Ze względu na objawy polidypsji oraz poliurii zlecono badanie krwi (profil geriatryczny poszerzony Vetlab) oraz badania moczu.

Badania biochemiczne wykazały podwyższony poziom T4. Warto przypomnieć, że u psów tzw. wzrokowców, do których zalicza się charty, rhodesiany ridgebacki oraz wilczarze, fizjologicznie wartości T4 mogą być nawet o połowę niższe w porównaniu z innymi rasami. 

Zdecydowano się na dalszą diagnostykę. Palpacyjne badanie okolicy szyi nie wykazało powiększenia ani wystąpienia guzków w gruczole tarczowym, badanie ultrasonograficzne (USG) również nie potwierdziło obecności zmian rozrostowych. W badaniu rentgenograficznym (RTG) klatki piersiowej nie stwierdzono zmian patologicznych. 

 

Tab. 2. Wyniki psa po zachorowaniu. Uwagę zwraca
podwyższony poziom kinazy kreatyninowej
oraz wysokie miano przeciwciał przeciwko
Neospora caninum

 

Tab. 3. Badanie potwierdzające podwyższony poziom tyroksyny

 

Tab. 4. Wyniki po 4 dniach od zastosowania obróbki termicznej mięsa
przez gotowanie



Badanie kliniczne oraz zlecone badania dodatkowe pozwoliły dokonać wstępnego rozpoznania żywieniowej nadczynności tarczycy spowodowanej sposobem odżywiania psa. Poinformowano o tym właściciela i zasugerowano zmianę diety lub co najmniej obróbkę termiczną posiadanych jeszcze zapasów. Ze względu na podwyższenie parametrów nerkowych oraz wątrobowych zaordynowano płynoterapię z użyciem płynu Ringera oraz antybiotykoterapię – enrofloksacyna w dawce 5 mg/kg m.c. 1 × dziennie przez kolejne 7 dni. Już w drugim dniu leczenia widać było poprawę u obu psów. Wymioty ustały, objawy tachykardii utrzymywały się jeszcze przez kilka dni od postawienia diagnozy i stosowania karmy po uprzedniej obróbce termicznej przez gotowanie. 

Nadczynność tarczycy u psów jest rzadkim schorzeniem. Egzogenna hipertyreoza jest rzadko opisywana u psów, a związana jest ze zwiększonym przyjmowaniem tego hormonu przez zwierzę. Do przyczyn powodujących ten stan należą przede wszystkim zbyt wysokie dawki L-tyroksyny u pacjentów z niedoczynnością.

U ludzi opisywane były przypadki hipertyreozy w przypadku nadmiernego spożywania mięsa zanieczyszczonego tkankami, które mogły zawierać w sobie hormony tarczycy (tzw. thyrotoxicosis factitia). Problem ten dotyczy również zwierząt. Opisywane są przypadki hipertyreozy u pacjentów spożywających dietę BARF. 

Tyreotoksykoza, niezależnie od przyczyny, cechuje się wystąpieniem podobnych objawów jak u kotów z nadczynnością tarczycy. Do najczęściej występujących symptomów należą: utrata masy ciała przy zwiększonym apetycie, zła kondycja, wymioty, biegunka, zwiększone pragnienie (polidypsja), zwiększone oddawanie moczu (poliuria), przyspieszone oddychanie (tachypnoe), trudności oddechowe (dyspnoe), szmery sercowe, tachykardia, słyszalny galop serca, rytm cwałowy serca, zwiększona aktywność zwierzęcia, powiększenie gruczołu tarczowego. W badaniu palpacyjnym możliwe jest niekiedy wyczucie guzków w miąższu tarczycy – obj...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę multimedialnego czasopisma weterynaryjnego VetTrends
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Filmy, szkolenia, zdjęcia i prezentacje jako uzupełnienie treści wydań
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy